حکم سفر تفریحی و غیر ضروری در ماه رمضان-روزه گرفتن در سفر

حکم سفر تفریحی و غیر ضروری در ماه رمضان

فتواهای مراجع درباره مسافرت برای روزه دار به چه صورت است؟

رفتن به سفر در ماه رمضان ایرادی ندارد. در صورتی که سفر به منظور فرار از روزه باشد، مکروه است. لازم به ذکر است هرگونه سفر قبل از پایان شب بیست و سوم ماه رمضان، مکروه می باشد.

1ـ نظر امام خمینی (نظر رهبری مطابق با نظر امام خمینی است.) ، آیت الله مکارم و آیت الله صافی گلپایگانی: سفر در ماه رمضان ایراد ندارد. در صورتی که سفر به منظور فرار از روزه باشد کراهت دارد. (امام خمینی، توضیح المسائل، مسأله 1715؛ آیت الله مکارم، توضیح المسائل، مسأله1441؛ آیت الله صافی گلپایگانی، توضیح المسائل، مسأله 1724)

2ـ سفر در هنگام روزه، اگر بعدازظهر ماه مبارک رمضان باشد ایرادی ندارد و روزه در آن روز درست است. (توضیح المسائل -المحشی للإمام الخمینی، ج‏1، ص‏ 953، م 1721)

3ـ در صورتی که فرد مسافر قبل از ظهر به وطنش یا به مکانی که می خواهد ده روز در آنجا بماند، برسد، اگر کاری که روزه را باطل می‏کند انجام نداده باشد، باید آن روز را روزه بگیرد. (همان، م1722)

4ـ آیت الله سیستانی و آیت الله وحید خراسانی :مسافرت در ماه رمضان ایراد ندارد، اما مکروه است، حتی اگر برای فرار از روزه نباشد، مگر اینکه به منظور حج یا عمره یا برای امر ضروری باشد.

5ـ آیت الله شبیری زنجانی: سفر کردن در ماه رمضان اشکال ندارد. در صورتی که مسافرت برای فرار از روزه باشد، مکروه است. همچنین هرگونه مسافرت قبل از پایان شب بیست و سوم ماه رمضان، مکروه است. مگر این که مسافرت حج یا عمره و یا استقبال برادر مؤمن یا از ترس از دست رفتن مال و جان برادر مؤمن یا به دلیل ضرورت دیگر باشد.

سفر کردن در ماه رمضان - هر چند به دلیل فرار از روزه باشد ایراد ندارد؛ اما این کار تا پیش از روز بیست و سوم مکروه است. (العروة الوثقی، ج 2، شرایط وجوب الصوم، م 4 و6 )

در صورتی که روزه دار از شب تصمیم به سفر نداشته باشد و یا برای سفر مردد باشد و در روز سفر كند، بايد روزه را کامل بگیرد ،فرقی نمی کند که قبل از ظهر سفر كند ویا بعد از ظهر. در صورتی که از شب در فكر سفر باشد، اگر بعدازظهر مسافرت كند بايد روزه را بگيرد، و اگر پيش از ظهر مسافرت كند، هنگامی که به حد ترخص برسد مى‌تواند روزه را بخورد و صحت روزه گرفتن محلّ ایراد است و مى‌تواند روزه را رجاءً گرفته، اما برای احتياط واجب بايد آن را قضا كند و قبل از رسيدن به حد ترخص جايز نيست روزه را بخورد، اما اگر روزه را خورد، بعد به سفر رفت كفاره ندارد، هر چند كفاره دادن طبق احتياط استحبابى می باشد.

مسافر شرعی کیست؟

کسی که مسافرت می رود در صورتی که سفر او شرایط زیر را داشته باشد از نظر شرع مسافر بوده و باید نمازهای چهار رکعتی خود را به طور شکسته (دو رکعتی) بخواند.

  • مسافت سفر او نباید کمتر از هشت فرسخ باشد، یعنی حداقل باید چهار فرسخ مسافت مبدأ تا مقصد او باشد. هشت فرسخ حدودا ۴۳ کیلومتر است.
  • از ابتدای سفر ، تصمیم به پیمودن مسافت هشت فرسخی را داشته باشد.
  • پیش از رسیدن به حداقل فاصله شرعی (چهار فرسخ) از تصمیم خود مبنی بر پیمودن کل مسافت شرعی بر نگردد.
  • سفرش در هنگام پیمودن مسافت شرعی، با رسیدن به وطن یا مکانی که قصد اقامت ده روزه در آنجا دارد قطع نشود.
  • سفرش ایراد شرعی نداشته باشد. به طور مثال به منظور کار حرام مسافرت نکند.
  • مسافر از افرادی که مکان زندگی ثابتی ندارند، نباشد؛ مثل کوچ‌نشینان.
  • شغل او مسافرت نباشد مثل رانندگان یا شغلش در سفر نباشد مثل کسی که محل زندگی و شغل او دو شهر مختلف است.
  • به حد ترخص برسد یعنی آنقدری از وطن یا جایی که قصد اقامت ده روزه در آنجا را دارد، دور شود که اذان شهر را نشنود و دیوارش را نبیند.

احکام روزه‌ی مسافر و شرایط درستی روزه در سفر

  • فردی که در ماه رمضان مسافرت می‌کند در شرایطی که نمازش شکسته می‌شود، نباید روزه بگیرد.
  • کسی که در ماه رمضان قصد سفر دارد باید در برنامه‌ریزی سفر خود به موارد ذیل توجه داشته باشد تا روزه‌اش صحیح باشد:
  • مسافر باید سفر خود را در ماه رمضان بعدازظهر شروع کند، یعنی بعدازظهر از مبداء خود (وطن-مکانی که تصمیم دارد ده روز در آنجا اقامت کند) خارج شود.
  • در صورتی که مسافر پیش از ظهر سفر خود را آغاز کند، روزه‌اش باطل است، اما پیش از رسیدن به حد ترخص نمی‌تواند افطار کند و در صورتی که پیش از رسیدن به حد ترخص افطار کرد، کفاره‌ی افطار عمدی روزه‌ی ماه رمضان بر او واجب می‌شود.
  • مسافر باید سفرش در ماه رمضان قبل از ظهر تمام شود، یعنی قبل  از ظهر به مقصد خود (وطن- جایی که قصد اقامت ده روزه در آن جا را دارد) برسد.
  • در صورتی که مسافر بعدازظهر به مقصد خود برسد، اگر ظهر در مکانی که نمازش کامل است نبوده باشد، روزه‌اش باطل است.
  • در صورتی که مسافر قبل از ظهر به مقصد خود برسد، اگر کارهایی که روزه را باطل می کند انجام نداده باشد، روزه اش را ادامه دهد و روزه‌اش درست است.
  • اگر مسافر قبل از ظهر به مقصد برسد، اما در زمان سفرش در آن روز کارهایی که روزه را باطل می کند انجام دهد، روزه‌اش باطل است، اما فقط باید قضای آن را بگیرد و کفاره ندارد.
  • به طور کلی مسافرت در ماه رمضان اشکال شرعی ندارد و سفری که برای فرار از روزه باشد مکروه است یعنی بهتر است که انجام نشود.
  • فقط زمانی مسافر شرعی می‌تواند در سفرش روزه بگیرد که روزه‌ی در سفر را نذر کرده باشد.
  • اگر غیر از روزه‌ی ماه رمضان روزه‌ی معین دیگرى بر انسان واجب باشد، اگر آن وجوب از جهت حقّ الناس باشد (مثل این كه اجیر شده باشد كه روز معینى را روزه بگیرد) نمى‌تواند در آن روز مسافرت كند.
  • اگر نذر كند روزه بگیرد و روز آن را معین نكند، نمى‌تواند آن را در سفر به جا آورد، ولى چنانچه نذر كند كه روز معینى را در سفر روزه بگیرد، باید آن را در سفر به جا آورد و نیز اگر نذر كند روز معینى را چه مسافر باشد یا نباشد روزه بگیرد، باید آن روز را اگر چه مسافر باشد روزه بگیرد.
  • شخصی كه نمى‌داند روزه‌ی مسافر باطل است، در صورتی که در سفر روزه بگیرد و در میان روز این مورد را بفهمد، روزه‌اش باطل مى‌شود و در صورتی که تا مغرب نفهمد روزه‌اش درست است.
  • اگر فراموش كند كه مسافر است، یا فراموش كند كه روزه‌ی مسافر باطل مى باشد و در سفر روزه بگیرد، روزه‌ی او باطل است.
امتیاز بدهید

نظر خود را بنویسید