آداب و شرایط امر به معروف و نهی از منکر-امر و نهی یعنی چه؟

آداب و شرایط امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر چیست؟

معنای امر به معروف و نهی از منکر عبارت است از افراد را به کار خوب واداشتن و از کار ناپسند بازداشتن.

شرایط امر به معروف و نهی از منکر

۱. آگاهی به معروف و منکر.

۲. احتمال تأثیر.

۳. اصرار بر گناه.

۴. نداشتن مفسده

۱. آگاهی به معروف و منکر

شرط نخست امر به معروف و نهی از منکر، آگاهی داشتن به معروف و منکر است .به این معنی که امر و نهی‌کننده باید نسبت به معروف و منکر آگاهی داشته باشد و در غیر این صورت وظیفه ندارد امر به معروف و نهی از منکر را انجام دهد، زیرا امکان دارد به دلیل بی اطلاعی و نادانی امر به منکر و نهی از معروف کند، در نتیجه نهی از منکر کردن شخصی که اطلاع نداریم کارش حرام است یا نه (مثل اینکه مشخص نیست موسیقی که گوش می‌دهد از نوع مبتذل و حرام آن است یا حلال) واجب بلکه جایز نیست.

۲. احتمال تأثیر

شرط دوم امر به معروف و نهی از منکر، احتمال تأثیر است .یعنی امر و نهی‌کننده باید حدس بزند که امر و نهی او تاثیر و نتیجه‌ای حتی در آینده دارد.

توجه: در صورتی که برای مسؤولین به طور حتمی ثابت شود که برخی از کارمندان ادارات در نماز خواندن کوتاهی کرده و یا اصلاً نماز نمی‌خوانند و صحبت و هدایت هم اثرگذار نبوده است واجب است از اثر استمرار بر امر به معروف و نهی از منکر با رعایت شرایط آن چشم پوشی نکنند، و اگر از اثر امر به معروف نسبت به آنان دلسرد شدید ، در صورتی که طبق مقررات قانونی محروم کردن این اشخاص از مزایای شغلی مجاز باشد باید در مورد آنان انجام شود و به آنان متذکر شد که این محرومیت به دلیل ضعف و کوتاهی‌شان در انجام این فریضه‌ی الهی انجام شده است.

۳. اصرار بر گناه

شرط سوم امر به معروف و نهی از منکر پافشاری بر گناه است .یعنی باید فرد گناهکار بر تداوم گناه، اصرار و پافشاری داشته باشد و اگر مشخص شود که وی بدون این که امر و نهی شود ،خودش خطا انجام نمی دهد یعنی معروف را انجام داده و منکر را گنار می گذارد امر و نهی او واجب نیست.

۴. نداشتن مفسده

شرط چهارم امر به معروف و نهی از منکر، نداشتن مفسده است. یعنی باید امر و نهی مفسده نداشته باشد، به این معنی که اگر امر و نهی باعث شود به فرد امر و نهی‌کننده و یا به مسلمان دیگر مفسده‌ای زیان جانی و یا آبرویی و یا مالی برسد، در این زمان امر و نهی واجب نیست. لازم به ذکر است شخص وظیفه دارد بین تمام معروف و منکرها میان مفسده‌ی امر و نهی و مفسده‌ی ترک امر و نهی مقایسه کند و بعد به آنچه با اهمیت تر است عمل کند.

توجه: فردی که می‌ترسد، اگر اقدام به امر به معروف و نهی از منکر در رابطه با شخصی که دارای نفوذ و موقعیت اجتماعی ویژه ای است از ناحیه‌ی او زیان قابل ملاحظه ای ببیند، واجب نیست او را امر و نهی کند به شرطی که منشأ ترسش، عقلایی باشد، اما صحیح نیست کسی به دلیل ملاحظه‌ی مقام کسی که واجب را ترک کرده و یا مرتکب فعل حرام شده و یا به صرف احتمال وارد شدن زیان کمی از سمت او، تذکر و موعظه به برادر مؤمن خود را ترک کند .به هر حال رعایت اهم و مهم نیاز است.

امتیاز بدهید

نظر خود را بنویسید